Maandag 7 april 2025.
Een datum die blijft nazinderen in mijn hart.
Hanne Marquardt is overleden. Maar haar stem klinkt nog na, haar handen trillen nog na in de onze. Want Hanne was meer dan een leraar. Ze was een beweging. Een bron. Een vuur.
Ik haar beeldscherp voor me.
In haar eenvoud straalde ze grootsheid uit. Niet door te roepen of te overtuigen, maar door te belichamen. Ze was reflexzonetherapie. En tegelijk was ze zoveel meer dan dat.
Orkaan Hanne
Ik noemde haar ooit een orkaan, in een blog. En dat was ze ook. Een zachte orkaan. Een kracht die dingen verplaatste zonder te forceren. Die je wakker maakte. Die je raakte, soms op plekken waar je niet wist dat er nog iets lag. Maar altijd met respect, altijd met liefde.
Ik herinner me dat ik op haar sessietafel lag, in februari 2014. Plat op mijn rug en ze de segmenten aan het bewerken was. Ze drukte op een plaatsje dat bijzonder gevoelig was en de tranen kwamen me in de ogen. Medecursisten, goedhartig dat ze zijn, stonden meteen klaar voor een troostend gebaar, maar Hanne zei: “nu moet je haar met rust laten, haar in zichzelf doen keren.”
En eigenlijk heeft ze gelijk. Als voetreflexoloog hebben we compassie en willen we troost bieden. Maar eigenlijk hebben we op dat moment een vinger op de wonde gelegd, het doet pijn, en maakt ons bewust. Het nodigt uit om in jezelf te keren en daar intern mee aan de slag te gaan. Dat vraagt tijd en ruimte!
Dus mogen we onze cliënten de ruimte geven. Vandaar het belang van narust.
Meer over narust vertel ik in de Academy.
Toen ze sprak, luisterde je. Zelfs als je niet alles begreep. Zelfs als je dacht: “Ik weet dat toch al.” Want dan kwam ze met een kleine nuance. Een rake anekdote. Een stilte. En plots begreep je: oh, dit gaat niet over weten. Dit gaat over voelen. Over zijn.
De vrouw achter de visie
Hanne werd geboren in München in 1933. Ze begon haar carrière als verpleegkundige en doorliep daarna opleidingen tot massage-, adem- en heilpraktiker-therapeut. In 1958 kwam ze in aanraking met het werk van Eunice Ingham, de Amerikaanse pionier van de voetreflexologie. Dat bleek een kantelpunt.
“Ik wilde bewijzen dat Ingham ongelijk had,” grapte ze eens. “Maar haar succes zat niet in het boekje, wel in wat ze deed.” Wat Hanne Marquardt toen begon, zou uitgroeien tot een breed netwerk.
Ze koos bewust voor het woord reflexzonetherapie in plaats van reflexologie. Omdat het niet ging om behandelen, maar om uitnodigen. Om ruimte maken. Om het lichaam – en de mens – opnieuw tot spreken te brengen.
“Ik heb nog nooit een hoofdpijn behandeld,” zei ze vaak. “Ik werk op reflexzones. De therapie is een levenskracht, een stroming die bevrijdt en harmoniseert.”
Een rit die ik nooit vergeet
In augustus 2011 vertrok ik voor het eerst naar het Zwarte Woud, vastberaden en een beetje nerveus. Ik was een van de weinigen in België die de kans kreeg om de opleiding bij Hanne Marquardt zelf te volgen, daar waar alles begonnen was. De wieg van de reflexzonetherapie, de plek waar haar gedachtegoed wortel had geschoten en zich als een boom had vertakt over heel Europa.
Wat ik niet wist, is dat deze opleiding meer zou worden dan kennis vergaren. Het werd een ervaring die ik voor altijd meedraag.
Op een middag, kwam Hanne naar me toe en zei: “Jij rijdt met mij mee.” Geen vraag, geen twijfel, gewoon een heldere beslissing zoals alleen zij die kon maken. Voor ik het goed en wel besefte, zat ik naast haar in de auto.
Ze reed vinnig. Heel vinnig.
We slingerden ons een weg door de bergen, langs paden die amper breed genoeg waren voor één wagen. De struiken langs de kant schuurden tegen de auto, alsof het bos ons wilde vasthouden. Maar Hanne reed verder. Vastberaden, energiek, zonder angst. Ze kende de weg goed van voor het was dichtgegroeid.
Ik, aan haar zijde, voelde de adrenaline door mijn lijf gieren. En ja – ik werd wagenziek. Maar ik zei niets. Want dit was uniek. Onvervangbaar. Een moment tussen leerling en leraar dat meer zei dan duizend woorden.
Haar ogen waren scherp op de weg gericht, maar ik voelde dat ze ook mijn aanwezigheid opmerkte. “Je hoeft niet bang te zijn,” zei ze plots, zonder me aan te kijken. “Je bent hier om iets te leren. Niet enkel over voeten, maar over vertrouwen.”
En toen wist ik: dit is waarom ik hier ben.
Meer dan therapie – een levenshouding
Wat Hanne me die dagen bijbracht, ging veel verder dan de reflexzones op een voet.
Ze leerde me om te zien in plaats van te zoeken. Om aanwezig te zijn.
Om niet per se iets op te lossen, maar een proces op gang te brengen.
Ze zei vaak: “De reflexzonetherapie is geen behandelmethode. Het is een uitnodiging aan het lichaam om zichzelf te herinneren.”
Dat voelde ik bij elke les, bij elke aanraking.
Er was geen haast, geen protocol, geen opgelegd doel. Maar er was wél een diepe intentie. Een zuiverheid in benadering. Hanne keek nooit enkel naar voeten. Ze keek naar de mens die eraan vastzat.
We oefenden op elkaar, soms in stilte, soms met traanogen.
Want het gebeurde – telkens weer – dat iemand werd aangeraakt, letterlijk en figuurlijk. En dat iets begon te stromen.
“Iemand aanraken is niet alleen een fysieke kwestie,” zei ze.
“Het is ook een zielskwestie.”
Een fundament om verder op te bouwen.
Deze foto trok ik van Burg Waldou tijdens de befaamde rit.
Haar werk leeft in mijn handen
Soms, wanneer ik de voeten van een cliënt aanraak, voel ik Hanne’s aanwezigheid. Niet letterlijk – maar als een zachte herinnering. Een echo van alles wat ze me leerde.
Hoe ze sprak over het belang van aanraken. Over luisteren zonder oordeel. Over het lichaam dat zijn eigen taal spreekt, als we maar de moeite doen om te verstaan.
Hanne zei:
“Je werkt niet met de klacht, je werkt met de mens.”
Dat zinnetje zit nu verweven in wie ik ben als reflexoloog.
Haar nalatenschap is niet iets dat ik ‘bewaar’. Het is iets dat ik doe. Elke sessie opnieuw. In de manier waarop ik kijk. In de ruimte die ik maak. In de stilte die ik toelaat.
Ik heb het pad van reflexzonetherapie niet gekozen omdat het ‘werkt’. Ik ben erin gegroeid omdat het kloppend voelt. Menselijk. Diep verbonden met wie ik ben en wat ik wil brengen in de wereld.
In mijn praktijk komt van alles binnengewandeld: vrouwen met vermoeidheid, met een hoofd vol zorgen, met een lijf dat het even niet meer weet. En telkens weer keer ik terug naar wat Hanne me leerde:
Niet duwen. Niet forceren. Maar uitnodigen. Luisteren. Eerbiedig contact maken.
Haar stem, mijn pad
Ik geef ook les, aan nieuwe reflexologen in spe.
Dan hoor ik haar stem in gedachten, speels en kordaat tegelijk:
“Het gaat niet over mij. Het gaat over het werk. Laat het door je heen stromen.”
En dan weet ik: ja, ik mag dit verder geven. Niet als kopie, maar als levende stroom.
Mijn lessen dragen deels haar structuur, haar precisie. Maar ook haar zachtheid, haar liefde voor het vak. Haar vermogen om complexiteit eenvoudig te maken.
Ze zei ooit: “Het feit dat gelijkenis van vorm een effectieve sleutel is gebleken, opent therapeutische mogelijkheden.”
En dat deed ze voortdurend: deuren openen. Mogelijkheden laten ontstaan. Licht brengen in het onbekende.
Ik geef haar visie door, niet als een museumstuk, maar als iets dat ademt. Evolueert.
Ik nodig mijn studenten uit om hun eigen stem te vinden, maar tegelijk eer ik die van haar. Want zonder haar zou ik hier niet staan. Zonder haar zou ik het vertrouwen niet voelen dat ik nu heb.
Zij plantte het zaadje. Ik geef het water. En samen zorgen we dat het blijft bloeien.
Meer info: https://reflexology4u.be/school/
Mijn wortels én mijn vleugels
De reflexzonetherapie zoals Hanne Marquardt die onderwees, vormt het fundament van mijn werk. Haar nauwkeurigheid, haar heldere ordening van de zones, haar respect voor het lichaam als geheel – dat zit verankerd in mijn handen.
Wanneer ik een voet aanraak, voel ik die basis. Die veiligheid. Die helderheid.
Maar zoals elke boom groeit, zo ben ook ik verder gegroeid. En dat is wat Hanne me, paradoxaal genoeg, ook leerde:
“Blijf dicht bij jezelf. Voel wat klopt voor jou.”
Ik heb haar stijl niet gekopieerd – ik heb hem doorvoeld. En van daaruit heb ik mijn eigen pad gevonden.
Mijn tweede passie – aromatherapie – is daarin een krachtige aanvulling geworden. Etherische oliën brengen een andere laag van bewustzijn binnen. Een geur opent herinneringen, activeert emoties, nodigt uit tot rust of juist tot helderheid. Het limbisch systeem, dat zo sterk reageert op geur, is voor mij een poort naar diepe transformatie.
Waar Hanne vooral werkte met aanraking, werk ik met aanraking én geur.
Waar zij vertrouwde op de voeten, vertrouw ik ook op wat zich aandient via de neus, het hart, de ziel.
Het voelt soms als een dans tussen oud en nieuw. Tussen het vaste en het vloeibare.
En toch is het geen tegenstelling. Het is een uitbreiding. Een verdieping.
Want wat ik doe, draagt haar signatuur, maar is ook onmiskenbaar het mijne geworden.
Ik werk niet zoals Hanne Marquardt. Ik werk vanuit wat zij me heeft gegeven.
En ik laat dat groeien.
Ik laat het bloeien.
Niet om haar werk te veranderen, maar om het levend te houden – in deze tijd, met deze mensen, op deze plek.
Dankjewel om de tijd te nemen om deze blog te lezen.
Liefs, Hilde Schoonjans
Bij Hanne Marquardt in de woonkamer getrokken – augustus 2011